Dia’s scannen met een fotocamera

Geschreven door en foto's van Hans Verhoef 06 apr • Hans Verhoef is een bekend lid van de AACC, al zo’n achttien jaar. Pas in militaire dienst kwam hij met fotografie in aanraking en dat zou naast zijn passie ook een sidejob worden. Vele maten stuurden porttretten van zijn hand naar het ‘thuisfront’ en later verging het zijn bankcollega’s al net zo.
Onlangs wilde hij weleens weten of hij zijn oude dia’s zou kunnen inscannen met een camera, compact of spiegelreflex. Voordelen van deze constructie: snel scannen in hoge kwaliteit door het pixelvermogen van de camera, goedkoop, correctiemogelijkheden bij onder- of overbelichte dia’s, of bij te veel of te weinig contrast, kleurzweem etc.
Hij toog aan het werk. Volg hier zijn zoektocht naar een succesvol resultaat.



Hierboven links een pvc-mof met (binnen) een opstaand randje in het midden, lengte 90 mm, buitenmaat 80 mm. Rechts een verloopstuk, totale lengte circa 93 mm. De buitenmaat van het wijde deel is circa 85 mm, van het smalle 75 mm (past in de mof). Deze onderdelen dienen als tussenstuk of verloop voor afvoerpijpen en zijn verkrijgbaar bij elke bouwmarkt.



Twee close-uplensjes, in het Duits: Nahlinse, merk Hama, een van +3 en een van +4. Die van mij zijn 58 mm. Wie schroefdraad op de lens van zijn camera heeft, moet de bijbehorende lensmaat nemen.



Uiterst links de twee lensjes. In het midden een rondje van stevig karton of kunststof. De binnenring van het rondje moet precies groot genoeg zijn om de lensjes met de schroefdraad er zachtjes in vast te kunnen draaien. Rechts de mof die op het verloopstuk is geschoven. In werkelijkheid is het onderste (verloop)deel wijder dan de mof, maar dat wordt op deze foto wat vertekend weergegeven.



De buitenkant van het kartonnen rondje moet bijna gelijk zijn aan de binnenmaat van de mof zodat het, met de lensjes, op de verdikking in de mof geplaatst kan worden.



Dit is het bovenaanzicht van de mof met links de kartonnen ring en rechts de lensjes daarop.



Als mofdeksel en camerahouder heb ik het transparante plastic rondje gebruikt dat vaak op een stapelpack cd’s zit. Daarop een kartonnetje geplakt om de camera op te leggen. Het binnengat is uitgevijld voor de cameralens. Er is een platte kant aan gezaagd om ruimte voor de camerahandgreep te maken. Indien de camera rondom de lens niet goed draagt kan dit door een extra kartonnen of kunststof rondje om de lens verholpen worden.



Hier de onderkant van de camerahouder. Het erop geplakte bruine rondje rondom het lensgat is ook van stevig karton of kunststof. De buitenrand van dat rondje moet precies in de opening van de mof passen om verschuiven te voorkomen.



Als lichtbron gebruik ik een MEDALight-lichtbakje van 10x13 cm met een verlicht vlak. Kan op batterijtjes of lichtnet via een adapter. Meer info over MEDALight.



Voor de diahouder zijn 3 kartonnetjes nodig met dezelfde afmetingen als het totale lichtbakje inclusief de randen, om het licht van het lichtbakje volledig af te schermen.



1 - In het onderste karton is een vierkantje geknipt waar de diaraampjes opgelegd kunnen worden zodat dia’s zowel horizontaal als verticaal verlicht worden, circa 36x36 mm dus.
Alleen horizontaal, 24 x 36 mm, kan desgewenst ook.



2 - In het middelste kartonnetje wordt een groter vierkantje (of rechthoekje) geknipt waarin de dia’s met frame gelegd kunnen worden. 3- In het bovenste kartonnetje komt een rond gat van circa 85 mm waarin de brede opening van het verloopstuk past; dit om makkelijk te kunnen herplaatsen bij het wisselen van dia’s.



Scanner met Panasonic Lumix.



Scanner met Canon A1100.



Gescande kleinbeelddia



Scannen van een 4,5 x 6 dia (in 6 x 6 frame) met een Canon A1100- compactcamera



Gescande 4,5x6 (6x6) dia


Tot slot

Bij gebruik van de twee macrolensjes (+3 en +4) hoef ik de camera niet extra op macro in te stellen om de dia volledig in beeld te krijgen. Als de camera een instelling voor 2x3-verhouding kent is dat mooi. Anders houd je bij de -voor compactcamera’s gebruikelijke- 3x4-verhouding een randje aan boven- of onderkant over.
Verder laat ik de camera zelf scherpstellen
Je kunt op 100 iso instellen (geen ruis dus) waardoor de belichtingstijd ongeveer 1/60 bij F4 zal zijn.
Bij niet-vlakke dia’s kan je voor alle zekerheid iets diafragmeren om onscherpe delen te voorkomen.
Doordat de camera stevig op de constructie ligt hoef je niet bang te zijn voor bewegingsonscherpte.
Bij spiegelreflexcamera’s kan de spiegel eventueel eerst opgeklapt worden.
Door de afgesloten constructie kan je gewoon bij daglicht werken.